1917 RUS DEVRİMİ / Nicholas WERTH / YKY Genel Kültür Dizisi 2003
• Savaş devrime verilmiş en güzel armağandır. ( Lenin ) Sy : 15
• Alman Sosyal-Demokrat yönetici Karl Liebknecht şöyle yazar : “ Hala tamamlanmamaış bir istatislik şunları ortaya koyuyor : 1906 ve 1910 yılları arasında 5737 kişi ‘siyasi suçtan’ ölüme mahkum edilmiş; 3741 kişi infaz edilmiş. Bu rakkamları daha da korkunç hale getiren de Rusya’da 1825 ten 1905 e kadar toplam 625 siyasi suçlunun ölüme mahkum edilip yalnızca 191’inin infazının gerçekleşmesi.” Yine de II: Nikolay döneminde uygulanan cezaların yoğunluğu Bolşeviklerin “kızıl terör”ünün yanında hiç kalacaktır. Eylül’ün ortasına dek , altı hafta içinde siyasi polis örgütü Tcheka 10-15.000 arası “burjuva rehineyi” yargılamadan infaz etmiştir. Sy: 21
• Sevgilim, ne korkunç bir dönemden geçiyoruz! Tanrı taşınamayacak kadar ağır bir haç yükledi omuzlarına. Durum düzeliyor gibi. Sen kararlı ol yeter sevgilim. Otoriter görünmelisin : Ruslara gereken bu. İyiliğini gösterdin. Şimdi de yumruğunu hissetsinler’” Aleksandra’dan II. Nikolay’a 21 Şubat 1917 Sy:25
• Hükümet halkı yatıştırmak olayları önlemek niyetinde, durumu düzeltmek için başkente birkaç yüz ton ekmek göndermenin yeterli olacağına inanmış. Petrograd’daki Bolşevik lider Aleksey Chliapnikov da aynı görüşte, başkentte Bolşevik yöneticilerin 25 Şubatta yaptığı toplantıda şöyle diyor: “Devrim mi ? Ne devrimi ? İşcilere bir parça ekmek verin, grev diye bişey kalmaz!” Sy: 28
• Maksim Gorki 1 Mart’ta şunları yazar : “ Olsa olsa, denetlenemeyen bir topluluğun Asyalılara özgü zorbalığından kaynaklanan davranışları birçok insan devrimci diye niteliyor... Yağmalar başladı. Şimdi ne olacak peki ? En ufak bir fikrim yok. Ama hissediyorum ki çok kan akacak, hiçbir zaman akmadığı kadar çok.” Sy: 34
• 4 Nisan’da Petrograd’a gelişinin hemen ertesinde, lenin yasal bir meclis oluşturarak bir araya gelen Bolşeviklere “Nisan Tezleri”ni sunar ve “devrimci savunmacılığa”, Geçici Hükümet’e ve parlamenter cumhuriyete kayıtsız şartsız karşı olduğunu bildirir . Programını açıklar : Güvenlik Güçlerinin, ordunun ve devlet bürokrasisinin tamamının ortadan kaldırılması, büyük özel mülklerin müsadere edilmesi ve arazilerin millileştirilmesi, işletmelerde denetimin işcilere bırakılması. “kahrolsun Savaş !” , “kahrolsun Geçici Hükümet” , “ İktidar Sovyetlerin”. Sy:65
• Petrograd Sovyeti üyesi, Şubat Devriminin kahramanlarından biri ( Preobrajenski alayını 27 Şubatta gösteri yapan işşcilerden yana döndürmüştü.), çarpışan askerlerin arasına dönmesi için birliğe çağrı yapmaya gelen ordu denetmeni Thedor Linde’in 443. piyade alayının başkaldıran askerleri tarafından linç edilmesi, 1917 yazı boyunca ordudaki ortamın hızla bozulduğunu ortaya koymaktadır. Almanlar baskılarını arttırırken –Riga 21 Agustos’ta alınır- isyanlar yaygınlaşır. Birliklerin, “karşı-devrimci” olmalarından şüphelendiği yüzlerce subay, askerler tarafından tutuklanır, çogu kez katledilir. Firarilerin sayısı doruğa ulaşır : her gün on binlerce asker kaçar. Askerlerin kafasında tek birşey vardır: Toprak paylaşımını ve büyük mal sahiplerinin sürülerini bölüşmeyi kaçırmamak için bir an önce eve dönmek. Sy: 92
• Merkezi komite Lenin’in 15 Eylül tarihli mektuplarına kısaca gözatar. Öneriler, Bolşevik yöneticilerin çoğunu kuşkuya düşürür. Sovyetler hızla “Bolşevikleştiğine” göre olayları ivedileştirmenin ne anlamı olabilir? 20 Ekim’de gerçekleşeceği öngörülen II. Sovyetler Panrus Kongresini beklemek daha yerinde bir hareket olmaz mı ? Bolşeviklerin orada en azından çoğunluğu elde edeceklerine şüphe yoktur. İktidarın tamamı Sovyetlere geçecektir. Öte yandan; Lenin için iktidarın intikali Sovyetler kongresindeki bir oylama sayesinde gerçekleşecekse eğer, buradan çıkacak hükümet, Bolşeviklerin elbette yer alacağı, ama Sovyetler kongresinde geniş çapta temsil edilen diğer sosyalist oluşumlarla: Menşevikler ve özellikle de köylerde ve orduda çok tutulan sosyalist-devrimcilerle iktidarı paylaşmak zorunda kalacağı bir koalisyon hükümeti olacaktır. İşte bu nedenle Lenin, ne pahasına olursa olsun II. Sovyetler Kongresi’nin çağrısından önce, Bolşeviklerin askeri bir ayaklanmayla iktidarı tek başına ele geçirmesini ister. Sy: 104
• 25 Ekim’de sabahın erken saatlerinde henüz ateş açan olmamış, bütün bir gece, Kerenski cephedeki kumandanlarından boş yere destek isteyip durmuştur. Sabahın dokuzunda, bir Sırp subayıkılığında Kış Sarayından çıkar, Amerikalı bir diplomattan, diplomatik bayrak taşıyan bir araba ödünç alır ve hiç gelmeyecek destekler aramak üzere şehri terkeder. Anılar’ında Petrograd’da gözüne çarpan sson görüntülerden birinin, bir duvara kötü bir yazı ile çiziktirilmiş şu cümle olduğunu söyleyecektir: “ Kahrolsun Yahudi Kerenski, yaşasın Troçki!” Sy:110
Tarih doçenti ve Saint-Cloud Öğretmen Okulu eski öğrencisi Nicolas Werth, Yakın Dönem Tarihi Enstitüsü’nde (CNRS) araştırmacı olarak çalışıyor. Stalin Yönetiminde Rusya’da Komünist Olmak (Gallimard, 1981), Devrimden Kolektivizasyona Rus Köylülerin Gündelik Yaşamı, 1917-1939 (Hachette, 1984), Moskova Davası (Complexe, 1987), Rus İmparatorluğu’ndan Bağımsız Devletler Topluluğu’na Sovyetler Birliği Tarihi 1900-1991 (PUF, 1992), Gizli Sovyet İlişkileri. Gizli İlişkilerinde Rus Toplumu 1921-1991 (Gallimard, 1995, G. Moullec’le birlikte) başlıca yapıtları arasındadır.
AKP 'li Devlet Bakanı 
Yorumlar